All posts tagged: Uber

TAKSİDE TAKSİCİ, UBER’DE MÜŞTERİ KRAL

uber-1482913818

TAKSİCİLERİN PARADİGMA DEĞİŞİKLİĞİNE İHTİYAÇLARI VAR!

Hizmete girdiği her ülkede büyük tartışmalara neden olan mobil aplikasyonlu ulaşım sistemi Uber, Türkiye’de de uzun zamandır gündemdeki yerini koruyor. Taksicilerin protestolarına ve saldırılarına hedef olan Uber’in diğer mobil ulaşım aplikasyonları ve taksi kullanımlarına yönelik yapılan araştırmada ilginç sonuçlar ortaya çıktı.

Barem Pazar Araştırma ve Danışmanlık firmasının kendi adına gerçekleştirdiği araştırma kapsamında İstanbul’da yaşayan A-B-C1 sosyo-ekonomik statü gruplarından 432 kişiden, CAWI (Bilgisayar destekli web anketi) yöntemiyle görüşler toplandı.

TAKSİ MÜŞTERİLERİNİN YÜZDE 40’I UBER’İ KULLANIYOR

Görüşülen kişilerin yüzde 73’ü şehir içi ulaşımda taksi veya benzer servisleri kullanıyorlar, bu oran kadınlar arasında daha da yüksek (yüzde 78).

Taksi kullananların yüzde 60’ı taksiye alternatif herhangibir mobil bir aplikasyonu kullanan kişiler. Bu grup içinde Uber’i kullanan kişilerin oranı yüzde 40. Uber dışında BiTaksi (yüzde 41) başta olmak üzere Zipcar, Yoyo gibi farklı ulaşım uygulamaları da kullanılıyor. Uber’i deneyenlerin yarısı BiTaksi de kullanmış ya da kullanıyor. Bu tür applikasyonların kullanımı 18-35 yaşgrubunda daha yüksek.

Taksi kullananların yüzde 40’ı ise Uber dahil farklı ulaşım uygulamalarını/ sistemlerini hiç kullanmamış. Bu oranın 36 yaş ve üzeri kişilerde yüzde 47’ye çıkıyor olması, yaşa bağlı olarak kişilerin; mobil uygulamalara yakın olmamaları, tanıdık taksi durağı/ taksi kullanıyor olmaları, alışkanlıklarına bağlı olmalarıyla açıklanabilir.

Hem Uber, hem de taksi kullananlar; Uber uzakta olduğunda, taksi durağı yakınken, acil ihtiyaç için ve yoldan hızla araç çevirmenin mümkün olduğu durumlarda taksi tercih ediyorlar. Bu grup içinde Uber’i daha çok özel günler için kullanan bir kesim de var.

UBER’DEN MEMNUNİYET ORANI ÇOK YÜKSEK

Barem tarafından yapılan araştırmada, Uber kullananların neredeyse tamamı (yüzde 98’i) Uber’den memnun olduğunu ifade etti. Neden tercih ettikleri sorusunu ise en yüksek oranda rahat seyahat (yüzde 87) olarak cevapladılar. Bu sonucu; şoförün tutum ve davranışı (yüzde 70), güvenli ulaşım (yüzde 69), araç içi temizlik/ koku (yüzde 68), fiyat uygunluğu (yüzde 59) ve şoförün arabayı kullanış tarzı (yüzde 49) ile izliyor.

Görüşülen kişilerin yüzde 88’i taksicilerin Uber karşıtı aktivitelerinden haberdarken, 18-35 yaş grubunun yüzde 92’si gündeme gelen bu haberleri takip ediyor.

MÜŞTERİLER TAKSİCİLERİ HAKSIZ BULUYOR

Taksi – Uber çatışmasını bilen beş kişiden dördü verilen hizmeti karşılaştırdığında, taksicileri haksız bulduğunu söylüyor. Bu oran Uber kullananlar arasında yüzde 93’e ulaşıyor. Diğer taraftan Uber ve benzeri uygulamaları hiç denememiş olan ve sadece taksi kullananların yalnızca üçte biri taksicileri haklı buluyor.

NEDEN UBER?

Barem, Uber lehine ortaya çıkan bu farkı daha iyi anlayabilmek için İstanbul Levent’teki ofisinde 22-44 yaş grubundan, üniversite mezunu veya öğrencisi olan Uber kullanıcılarıyla 2 adet fokus grup gerçekleştirdi.

Bu nitel araştırmanın sonuçlarına göre taksi dahil şehiriçi ulaşım araçlarında fonksiyonel özellikler ön planda iken, yani esas konu “şu noktaya bu fiyata, şu kadar sürede gitmek” iken, Uber fonksiyonel özellikleri en iyi olmanın ötesinde, yolcularını duygusal tatmine de ulaştırıyor.

Sayısal veriler, Uber’in tercih edilmesinin en önemli nedeninin yüzde 87 lik bir oranla “rahatlık “olduğunu gösteriyordu. Nitel araştırma bu “rahatlık” sıfatının ardındakileri irdeledi. Yolculuk öncesinde; araç çağırma, aracın geliş süresi, varış noktası, güzergah seçimi, fiyatın önceden tahmin edilmesi ile rahat eden müşteri; konforlu, ferah, temiz, güzel kokan bir araçta olumlu davranış sergileyen bir şoförle daha rahat bir yolculuk yapıldığı ifade edildi. Nihayet varış noktasına gelindiğinde, ödemenin, uygulamaya bağlı hesaptan otomatik olarak yapıldığı için, para verme, para üstü alma, gerektiğinde makbuz isteme gibi işlemler de rahat bir şekilde araçtan inmeyi sağlıyor. Diğer bir deyiş ile rahatlığa; sipariş verme, ödeme ve konforlu seyahat sırasında fiziksel olarak ulaşılırken tüm bunlarla gelen kafa rahatlığı, yolculuk sırasında kendine ait özel bir alana sahip olma, kendini özel hissetme ve nihayet başkalarının gözünde statü kazanma sayesinde duygu olarak da erişiliyor.

İlginç bir detay: okula Uber ile giden bir üniversite öğrencisi için lüks bir araçtan indiğinin arkadaşları tarafından görülmesi bir utanma vesilesi iken, beyaz yakalı bir genç için statü sembolü olabiliyor. Ancak her şekilde kullanıcılar Uber’den inerken kendilerini son derece önemli ve özel hissediyor ve diğer kişilerin dikkatini çektiklerini düşünüyorlar.

Uber’e genel olarak arkadaş ve tanıdık tavsiyesi ile geçilmiş. İlk deneyimin ücretsiz olması, bilinmezliğin neden olabileceği bariyerleri kaldırarak daha çok kişinin Uber’i kullanmasını sağlamış.

Peki, Uber ile ilişki bu kadar olumlu iken taksi ile durum nedir. Nitel araştırmaya göre özellikle taksi şoförleriyle geçmişte yaşanan bazı olumsuzluklar olası pozitif bir duygusal deneyimin önünü tıkıyor. Olumsuz hikayeler bireylerin kendi tecrübeleriyle de sınırlı kalmıyor. Arkadaş, aile ve iş çevresinde anlatılan olumsuzluklar ve medyada sık sık yeralan haberler taksi dünyasının önüne büyük bir bariyer koyuyor. Taksi şoförleriyle ilgili sıklıkla belirtilen memnuniyetsizliklerin başında; taksilerin gidilecek mesafeye ya da zamana bağlı olarak bazı durumlarda yolcu kabul etmemeleri, yolcuların şoförle istemeden de olsa girdiği diyalog ve tartışmalar, yolcuların taksi içindeki konfor eksikliği, sürücü tarafından seçilen rotayla ilgili olarak önyargılı olmaları nedeniyle kendilerini daha az rahat ve daha az güvende hissetmelerine neden oluyor.

TAKSİDE TAKSİCİ, UBER’DE MÜŞTERİ KRAL
Barem Araştırma ve Danışmanlık kurucu başkanı Doç. Dr. Pervin Olgun’a bu araştırma sonuçları ile ilgili yorumlarını sorduk, işte yorumlar:

Taksi Uber tartışmasını izliyor ve duruma her birimiz kendimize göre yorumlar getiriyoruz. Yaptığımız kantitatif araştırmada Uber’i tercih etme nedenlerinin başında “ rahatlık“ geldi. Kalitatif bulgular “rahatlığın“ Uber’in iç mekanının ferahlığından öte bir şey olduğuna işaret ediyordu. Araştırmacı bakış açısıyla biraz incelediğimizde ise iki farklı iş anlayışının iki hizmeti birbirinden farklılaştırdığını gördük. Taksi şoförleri için, aracın içi şoföre ait bir mekan iken, Uber arac tamamiyle müşteriye ait bir mekan olarak sunuluyor. Taksi şoförü, kendine ait bu mekanı kişiselleştirme özgürlüğüne sahip. Radyo veya müzik seçiminden, ayna civarına ve etrafına astığı, kendi tarzını anlatan objelere kadar herşey, onun dünyasını yansıtıyor, kendini rahat hissettiği bir çalışma ortamını oluşturuyor, yolcuya ise sadece taşıma hizmeti sunuluyor.

Oysa Uber aracın içi tamamen yolcuya sunulan bir mekan olarak tasarlanmış durumda. Sunulan, kurumsal ve standartları belirlenmiş bir hizmet; rota, sürüş tarzı, verilecek ücretin önceden biliniyor olması ve ödeme seçenekleri yolcuya güven veriyor. Ayrıca temiz ve özenli bir araç içinde yol boyu gerekebilecek su, gazete, şarj vb basit ihtiyaçların karşılanması, şoförün mesafeli yaklaşımı ve özel araç şoförü rolünü benimsemiş olarak davranması, müzik vb konularda müşteri taleplerine göre hareket etmesi; işte tek bir “rahatlık“ kelimesi ile ifade edilen buydu. Çok özet olarak söylersek Takside taksici, Uber’de müşteri Kral”.

BUGÜN HAKLI OLMAK YETERLİ Mİ?

Olgun’a göre taksiciler bugün yasal olarak haklı olsalar bile, kendilerini şimdiden, zaman içinde olası yasal duruma göre hazırlamalılar. “Taksiciler açısından Uber’e tepki haklıdır, sonuçta onlar için önemli bir pazar kaybı söz konusudur. Ancak, araştırmamızda görüştüğümüz Uber’i hiç denememiş taksi müşterilerinin bile üçte ikisi taksicilerin tepkisini haksız olarak nitelendirmesi dikkate alınmalı. Yağmurlu günlerde yolcu almayan, gidilecek yöne göre yolcu seçen, hepsi aynı saatte vardiya değiştirip yolcuları sokaklarda bırakan, ya da yarı yolda indiren, kendi zevkine uygun müziği dayatan sürücülere herkes rastlamıştır, sayıları az da olsa bu tür taksi sürücüleriyle, standartları olmayan ve hizmet kalitesi objektif kriterlerle ölçülemeyen bir hizmetin Uber veya benzeri hizmetler karşısında, sadece” biz haklıyız “ diyerek, değişmeye yanaşmadan, ayakta kalması mümkün olabilir mi?

Uber, yepyeni bir anlayışın eseri, tek bir aracı olmayan, dünyanın en büyük taksi hizmeti sunucusu. Taksiciler, bugün, Uber için sözkonusu olan bir takım yasal sorunlara odaklanarak haklılıklarını tartışılabilir, ancak her yenilik, kendi varoluş nedenlerine uygun zemini de hızla oluşturur, taksi alternatifi olan hizmetlerin de yasal sorunlarını zaman içinde sağlam bir zemine oturtacağı açıktır”.

TAKSİCİLERİN İHTİYACI PARADİGMA DEĞİŞİKLİĞİ

Olgun’un taksicilere önerisi rekabeti inceleyerek iş modellerini ciddi olarak gözden geçirmeleri “Çok önemli bir hizmeti bugüne kadar rakip bir sektör olmadan gerçekleştirmiş olan taksicilerin, “yolcuyu işinin odağına koyan “, “kendi özel güç alanını yolcuya terkeden” bu yeni anlayışa gürültü kopararak karşı çıkmak yerine, yeni iş modellerini benimseyerek hamleler yapması daha doğru olacaktır. Yeni dünya, her alanda değişimi, varolan sistemleri tekrar tekrar irdelemeyi, gelişim alanlarını farkederek ileri planlar yapmayı gerektiriyor. Taksi esnafının da paradigma değişikliği ile “hizmet anlayışımı nasıl değiştirir ve kendimi dijitalleşmenin sunduğu olanaklarla ile güçlendirilmiş yolcu beklentilerini içeren bu yeni rekabete nasıl hazırlarım “ sorusuna cevap bulmasının zamanıdır”.

Nur UsluTAKSİDE TAKSİCİ, UBER’DE MÜŞTERİ KRAL